Dahilde işleme rejimi (DİR) nedir?

Rejimin amacı

Dahilde işleme rejimi, ihraç edilecek ürünlerin üretiminde kullanılan ithal girdilerin gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmadan ithal edilmesini sağlar. Amaç, ihracatçının girdiyi dünya fiyatlarıyla temin ederek rekabet gücünü korumasıdır.

Rejim 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nda ekonomik etkili gümrük rejimleri arasında düzenlenir; uygulama esasları Ticaret Bakanlığının dahilde işleme rejimi karar ve tebliğleriyle belirlenir.

İki sistem

Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB)

Rejimden yararlanmak için Ticaret Bakanlığından Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) ya da gümrük idaresinden dahilde işleme izni alınır. Belgede ithal edilecek girdiler, ihraç edilecek ürünler, randıman, süre ve ihracat taahhüdü yer alır.

• Başvuru elektronik ortamda yapılır; üretici ya da imalatçı-ihracatçı olma ve kapasite raporu gibi koşullar aranır.
• Girdiler ile ihraç ürünü arasındaki randıman, üretim reçetesi ve fire oranlarıyla gösterilir.
• İhracat taahhüdü belge süresi içinde gerçekleştirilmelidir; süre uzatımı belirli koşullarla mümkündür.

Kimler için uygundur?

Rejim, ithal girdinin ihraç ürünün maliyetinde önemli pay tuttuğu ve girdiye gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi ya da anti-damping gibi yüklerin uygulandığı durumlarda en çok fayda sağlar. Girdinin menşei Avrupa Birliği ya da serbest ticaret anlaşması olan bir ülkeyse ve tercihli oran zaten düşükse, rejimin getirdiği izin ve takip yükü avantajı azaltabilir.

Karar vermeden önce girdinin normal ithalatta doğuracağı vergileri hesaplayın ve bunu belge alma, teminat ve taahhüt takibi maliyetiyle karşılaştırın.

Eşdeğer eşya ve önceden ihracat

Gümrük Kanunu'na göre işlem görmüş ürünler, ithal edilen eşya yerine aynı nitelik ve kalitedeki yerli eşyadan, yani eşdeğer eşyadan da üretilebilir. Belirli koşullarla ihracat ithalattan önce yapılabilir; bu durumda girdiler sonradan rejim kapsamında ithal edilir.

Belgenin kapatılması ve riskler

• Taahhüt süresinde ve gerekli belgelerle kapatılmazsa teminata bağlanan vergiler, gecikme faiziyle birlikte tahsil edilebilir.
• Rejim kapsamında ithal edilen eşyanın yurt içinde serbest dolaşıma sokulması ancak izinle ve vergileri ödenerek mümkündür.
• Girdi ve ihracat kayıtları, randımanla tutarlı ve belgeye bağlanabilir biçimde tutulmalıdır; kapatma sırasında bu kayıtlar incelenir.
• KDV ve diğer vergiler bakımından teminat ya da istisna uygulaması güncel mevzuata göre değerlendirilmelidir.

Teminata bağlanacak vergilerin büyüklüğünü önceden görmek için girdinin GTİP'ini ve menşeini ithal360 hesaplayıcısına girebilirsiniz.

Sık sorulan sorular