Dış ticaret terimleri sözlüğü

Teslim şekillerinden ödeme yöntemlerine, gümrük rejimlerinden belge adlarına 220 terimin İngilizce karşılığı ve kısa tanımı. Arayın ya da harf dizininden gezinin.

Kısaltmaların açılımları için kısaltmalar sözlüğüne bakın.

Sözlükte ara

Konu

220 terim

A

A.TR Dolaşım Belgesi(A.TR)Movement Certificate A.TRBelge: Türkiye ile AB arasında Gümrük Birliği kapsamındaki sanayi ürünlerinin serbest dolaşımda olduğunu kanıtlayan belge. Menşe değil dolaşım statüsü belgeler.
Akreditif(L/C)Letter of CreditÖdeme: Alıcının bankasının, şartlara uygun belgeler ibraz edildiğinde satıcıya ödeme yapmayı üstlendiği taahhüt. Taraflar arasındaki güven açığını banka güvencesiyle kapatır.
Akreditifler İçin Tek Tip Kurallar ve Uygulamalar(UCP 600)Uniform Customs and Practice for Documentary CreditsÖdeme: Milletlerarası Ticaret Odasının akreditif işlemlerinde bankaların ve tarafların uyacağı kuralları derleyen yayını; akreditif metninde atıf yapılarak uygulanır.
AktarmaTransshipmentLojistik: Yükün varış yerine ulaşmadan bir taşıma aracından diğerine nakledilmesi. Akreditiflerde aktarmaya izin verilip verilmediği ayrıca belirtilir.
AlıcıConsigneeLojistik: Taşıma belgesinde malın teslim edileceği kişi olarak gösterilen taraf.
Amir BankaIssuing BankÖdeme: Alıcının talimatıyla akreditifi açan ve ödeme taahhüdünü üstlenen banka.
Ana Konşimento(MBL)Master Bill of LadingBelge: Gemi işletmesinin forwardera düzenlediği konşimento. Forwarderin kendi müşterilerine düzenlediği ara konşimentonun dayanağıdır.
Antidamping VergisiAnti-dumping DutyVergi: Dampingli ithalatın yerli üretime verdiği zararı gidermek için soruşturma sonucunda belirli ürün ve menşelere uygulanan ek vergi.
AntrepoCustoms WarehouseGümrük rejimi: Antrepo rejimine tabi eşyanın gümrük gözetiminde depolandığı, gümrük idaresince izin verilmiş yer. Genel ve özel antrepo türleri vardır.
Antrepo RejimiCustoms WarehousingGümrük rejimi: Yabancı eşyanın vergileri ödenmeden onaylı bir depoda bekletilmesine imkân veren rejim. Vergiler eşya serbest dolaşıma girdiğinde doğar. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Ara Konşimento(HBL)House Bill of LadingBelge: Taşıma işleri organizatörünün kendi müşterisine düzenlediği konşimento; özellikle parsiyel yüklerde kullanılır.
ArdiyeStorage ChargesLojistik: Eşyanın liman, antrepo veya geçici depolama yerinde beklediği süre için işletmeye ödenen depolama ücreti.
Armonize Sistem(HS)Harmonized SystemGenel: Dünya Gümrük Örgütünün geliştirdiği, eşyayı fasıl, pozisyon ve alt pozisyonlara ayıran uluslararası sınıflandırma sistemi; ilk altı hane ortaktır.
ATA KarnesiATA CarnetBelge: Fuar, numune ve mesleki teçhizatın birden fazla ülkeye geçici olarak vergi ödemeden götürülmesini sağlayan uluslararası gümrük belgesi.
AvalAvalÖdeme: Bir bankanın ya da üçüncü kişinin poliçe veya bono üzerine imza atarak borçlunun ödemesini garanti etmesi. Kambiyo senedine özgü kefalet türüdür.
Avrupa Bağlayıcı Tarife Bilgisi(EBTI)European Binding Tariff InformationGenel: AB üye devletlerinin verdiği bağlayıcı tarife bilgisi kararlarının arandığı veri tabanı; benzer ürünlerin sınıflandırılmasında yol gösterir. Dayanak: AB EBTI sorgulama

B

Bağlayıcı Tarife Bilgisi(BTB)Binding Tariff InformationBelge: Gümrük idaresinin başvuru üzerine bir eşyanın tarife sınıflandırmasını belirleyerek verdiği ve geçerlilik süresince idareyi bağlayan karar. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Banka Teminat MektubuBank Letter of GuaranteeÖdeme: Bankanın, müşterisinin bir yükümlülüğü yerine getirmemesi hâlinde lehtara belirli tutarı ödemeyi taahhüt ettiği belge. Gümrükte de teminat olarak kabul edilebilir.
Belirlenen YerNamed PlaceTeslim şekli: Incoterms kısaltmasının yanına yazılan ve teslimin ya da taşımanın bittiği noktayı gösteren yer adı. Mümkün olduğunca adres düzeyinde açık yazılması anlaşmazlıkları önler.
Belirlenen Yerde Boşaltılmış Olarak Teslim(DPU)Delivered at Place UnloadedTeslim şekli: Satıcı malı varış yerine götürür ve araçtan boşaltarak alıcıya teslim eder. Boşaltmayı satıcının üstlendiği tek Incoterms kuralıdır. Dayanak: ICC Incoterms® kuralları
Belirlenen Yerde Teslim(DAP)Delivered at PlaceTeslim şekli: Satıcı malı varış yerinde, taşıma aracı üzerinde boşaltmaya hazır hâlde alıcıya sunar. İthalat gümrüklemesi ve vergileri alıcıya aittir. Dayanak: ICC Incoterms® kuralları
Benzer Eşyanın İşlem Değeri YöntemiTransaction Value of Similar GoodsKıymet: Özdeş eşya bulunamazsa, benzer nitelik ve işlevdeki ticari olarak birbirinin yerine geçebilen eşyanın işlem değerinin esas alınması.
Beyan SahibiDeclarantGenel: Kendi adına gümrük beyanında bulunan veya adına beyanda bulunulan kişi; beyanın doğruluğundan sorumludur. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Bileşik Değer YöntemiComputed Value MethodKıymet: Üretim maliyeti, olağan kâr ve genel giderler ile ithalat yerine kadar olan masrafların toplanmasıyla kıymetin hesaplanması.
BİLGE Sistemi(BİLGE)BILGE Customs Automation SystemKurum: Gümrük beyannamelerinin elektronik ortamda verilip işlendiği, Türk gümrük idaresinin otomasyon sistemi.
Bitki Sağlık SertifikasıPhytosanitary CertificateBelge: Bitki ve bitkisel ürünlerin zararlı organizmalardan arî olduğunu ihracatçı ülkenin bitki koruma otoritesince onaylayan belge; fitosanitar sertifika olarak da bilinir.
Boşaltma Limanı(POD)Port of DischargeLojistik: Yükün gemiden indirildiği varış limanı.

C

CE İşareti(CE)CE MarkingBelge: Ürünün ilgili AB ve Türk teknik mevzuatına uygun olduğunu gösteren işaret. Kapsamdaki ürünlerin piyasaya arzında aranır.
CIF KıymetCIF ValueKıymet: Mal bedeline ithalat sınırına kadar olan navlun ve sigortanın eklenmesiyle bulunan değer. Türkiye'de gümrük kıymeti genellikle bu esasla belirlenir.
CMR Hamule Senedi(CMR)CMR Consignment NoteBelge: Uluslararası karayolu taşımalarında taşıma sözleşmesini ve malın taşıyıcıya teslimini kanıtlayan belge. Konşimentodan farklı olarak malı temsil etmez.

Ç

Çapraz KümülasyonDiagonal CumulationMenşe: Aralarında özdeş menşe kurallı anlaşmalar bulunan üç veya daha fazla ülke arasında girdilerin karşılıklı olarak menşeli sayılması.
Çeki ListesiPacking ListBelge: Sevkiyattaki kapların sayısını, içeriğini, ağırlıklarını ve ölçülerini ayrıntılı gösteren liste. Muayene ve teslim kontrolünü kolaylaştırır.
Çok Modlu TaşımacılıkMultimodal TransportLojistik: Yükün tek bir taşıma sözleşmesiyle birden fazla taşıma türü kullanılarak çıkıştan varışa götürülmesi.

D

Dahilde İşleme İzin Belgesi(DİİB)Inward Processing AuthorisationBelge: Dahilde işleme rejiminden yararlanmak için alınan, ithal edilecek girdileri ve ihraç taahhüdünü gösteren izin belgesi.
Dahilde İşleme Rejimi(DİR)Inward ProcessingGümrük rejimi: İhraç edilecek ürünün üretiminde kullanılacak hammadde ve ara malının vergiler askıya alınarak veya sonradan geri verilerek ithal edilmesine imkân veren rejim. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
DampingDumpingVergi: Bir ürünün ihracat fiyatının, ihracatçı ülkenin iç piyasasındaki normal değerinin altında olması. Yerli üretime zarar veriyorsa önlem konusu olur.
Değer Esaslı VergiAd Valorem DutyVergi: Eşyanın gümrük kıymeti üzerinden oransal olarak hesaplanan vergi.
DemurajDemurrageLojistik: Konteynerin veya geminin serbest süre aşıldıktan sonra liman ya da terminalde beklemesi nedeniyle taşıyıcıya ödenen ücret.
Deniz Yolu Teslim KurallarıRules for Sea and Inland Waterway TransportTeslim şekli: Yalnızca deniz ve iç su yolu taşımalarında kullanılması öngörülen FAS, FOB, CFR ve CIF kuralları. Konteyner taşımalarında genellikle bunların yerine FCA, CPT veya CIP önerilir.
Devredilebilir AkreditifTransferable Letter of CreditÖdeme: Lehtarın akreditifin tamamını ya da bir kısmını başka bir lehtara, çoğunlukla asıl tedarikçiye devredebildiği akreditif. Aracı ticaret yapan firmalarca kullanılır.
Dış Ticaret Sermaye Şirketi(DTSŞ)Foreign Trade Capital CompanyGenel: Belirli ihracat performansı ve sermaye şartlarını karşılayarak Ticaret Bakanlığınca bu statü verilen, ihracatta bazı kolaylıklardan yararlanan şirket.
Doğrudan Taşıma KuralıDirect Transport RuleMenşe: Tercihli vergiden yararlanmak için eşyanın taraf ülkeler arasında doğrudan taşınmasını ya da üçüncü ülkede gümrük gözetiminde kalmasını arayan kural.
Dökme YükBulk CargoLojistik: Tahıl, maden, akaryakıt gibi ambalajsız olarak doğrudan gemi ambarına veya tankına yüklenen yük.
Dünya Gümrük Örgütü(WCO)World Customs OrganizationKurum: Armonize Sistem nomenklatürünü yöneten ve gümrük işlemlerinin uluslararası uyumlaştırılması için çalışan hükümetlerarası kuruluş.
Dünya Ticaret Örgütü(DTÖ)World Trade OrganizationKurum: Uluslararası ticaret kurallarını belirleyen, gümrük kıymeti, damping ve korunma önlemleri gibi konularda anlaşmaları yöneten kuruluş.

E

E-İhracatE-exportGenel: Ürünlerin pazaryerleri veya kendi e-ticaret siteleri üzerinden yurt dışındaki tüketicilere satışı; kargo ve posta yoluyla basitleştirilmiş gümrük işlemleriyle gönderilir.
Ek Mali Yükümlülük(EMY)Additional Financial ObligationVergi: Belirli ürünlerin ithalatında, ithalat rejimi kararı uyarınca gümrük vergisine ek olarak tahsil edilen mali yükümlülük.
Ek TahakkukPost-clearance AssessmentVergi: Gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra yapılan kontrolde eksik alındığı anlaşılan vergilerin sonradan tahakkuk ettirilmesi.
Ekonomik Etkili Gümrük RejimiCustoms Procedure with Economic ImpactGümrük rejimi: Vergilerin askıya alınması veya geri verilmesiyle ticari faaliyete finansal kolaylık sağlayan rejimler; antrepo, dahilde ve hariçte işleme, gümrük kontrolü altında işleme ve geçici ithalat. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Eşyanın TeslimiRelease of GoodsGenel: Gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra eşyanın beyan edilen rejimin amaçları doğrultusunda kullanılmak üzere yükümlüye bırakılması. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
EUR-MED Dolaşım Belgesi(EUR-MED)Movement Certificate EUR-MEDBelge: Pan-Avrupa-Akdeniz kümülasyon sistemine dahil ülkeler arasında, kümülasyon uygulanan ya da uygulanabilecek eşyanın tercihli menşeini gösteren belge.
EUR.1 Dolaşım Belgesi(EUR.1)Movement Certificate EUR.1Belge: Serbest ticaret anlaşmaları kapsamında eşyanın tercihli menşeini kanıtlayan ve indirimli ya da sıfır vergi uygulanmasını sağlayan belge.

F

FOB DeğerFOB ValueKıymet: Malın yükleme limanında gemiye yüklenmiş hâldeki değeri; navlun ve sigortayı içermez. İhracat istatistiklerinde esas alınan değerdir.

G

Gayrikabili Rücu AkreditifIrrevocable Letter of CreditÖdeme: Tüm tarafların onayı olmadan değiştirilemeyen ya da iptal edilemeyen akreditif. UCP 600 kapsamında açılan akreditifler bu niteliktedir.
Gecikme ZammıLate Payment SurchargeVergi: Vergi borcunun vadesinde ödenmemesi hâlinde geçen süre için borca eklenen tutar.
Geçici DepolamaTemporary StorageGümrük rejimi: Gümrüğe sunulan eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulana kadar onaylı yerlerde gümrük gözetiminde bekletildiği durum. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Geçici İhracatTemporary ExportGümrük rejimi: Fuar, tamir ya da test gibi amaçlarla yerli eşyanın geri getirilmek üzere yurt dışına çıkarılması. Geri dönüşte vergi doğmaması için kayıtların uyumu önemlidir.
Geçici İthalatTemporary AdmissionGümrük rejimi: Fuar malzemesi, mesleki teçhizat veya numune gibi yeniden ihraç edilecek eşyanın vergilerden tamamen ya da kısmen muaf olarak belirli süre ülkede kullanılması. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Gelir İdaresi Başkanlığı(GİB)Revenue AdministrationKurum: Vergi kanunlarının uygulanmasından sorumlu kurum; ithalatta alınan KDV'nin indirimi ve iade süreçleri ile e-fatura sistemini yönetir.
Gemi AcentesiShipping AgentLojistik: Armatör veya taşıyıcıyı belirli bir limanda temsil eden, yük, belge ve liman işlemlerini yürüten firma.
Gemi Doğrultusunda Masrafsız Teslim(FAS)Free Alongside ShipTeslim şekli: Satıcı ihracat işlemlerini yaparak malı yükleme limanında geminin yanına bırakır; risk bu noktada alıcıya geçer. Yalnızca deniz ve iç su yolu taşımalarında kullanılır. Dayanak: ICC Incoterms® kuralları
Gemide Masrafsız Teslim(FOB)Free on BoardTeslim şekli: Satıcı malı yükleme limanında alıcının belirlediği gemiye yükler; mal gemiye yüklendiğinde risk alıcıya geçer. Navlun ve sigorta alıcıya aittir. Dayanak: ICC Incoterms® kuralları
Genel Yorumlama KurallarıGeneral Interpretative RulesGenel: Armonize Sistemde eşyanın hangi pozisyonda sınıflandırılacağını belirlerken sırasıyla uygulanan bağlayıcı kurallar.
Geri Gelen EşyaReturned GoodsGümrük rejimi: İhraç edilmiş yerli eşyanın belirli süre içinde ve aynı nitelikte geri getirilmesi hâlinde ithalat vergilerinden muaf tutulabildiği uygulama. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Geri Ödeme SistemiDrawback SystemGümrük rejimi: Dahilde işlemede vergilerin ithalatta ödendiği, işlenmiş ürün ihraç edildikten sonra geri talep edildiği yöntem.
Geri Ödeme YasağıNo-drawback RuleMenşe: Menşeli ürünün üretiminde kullanılan ithal girdiler için vergi iadesi veya muafiyet sağlanmışsa tercihli menşe belgesi düzenlenmesini engelleyen kural.
Geri VermeRepaymentVergi: Fazla veya yersiz ödenen gümrük vergilerinin, şartları gerçekleştiğinde başvuru üzerine yükümlüye iade edilmesi. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Giriş Özet BeyanıEntry Summary DeclarationBelge: Eşya gümrük bölgesine girmeden önce risk analizine imkân vermek üzere elektronik olarak verilen güvenlik ve emniyet bilgilerini içeren beyan. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
GöndericiShipperLojistik: Malı taşınmak üzere taşıyıcıya teslim eden ve taşıma belgesinde gönderen olarak yer alan taraf.
Gözetim BelgesiSurveillance CertificateBelge: Gözetim uygulamasına tabi eşyanın ithalatında, birim kıymetin belirlenen eşiğin altında kaldığı durumlarda Ticaret Bakanlığından alınan belge.
Gümrüğe TerkAbandonment to CustomsGümrük rejimi: Eşya sahibinin, vergi ödemek yerine eşyayı gümrük idaresine bırakması. Terk edilen eşya tasfiye hükümlerine göre değerlendirilir.
Gümrük BeyannamesiCustoms DeclarationBelge: Eşyanın tabi tutulacağı rejimi ve vergilendirmeye esas bilgileri gümrük idaresine bildiren resmî beyan; günümüzde elektronik ortamda verilir. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Gümrük BirliğiCustoms UnionGenel: Taraflar arasında gümrük vergilerinin kaldırıldığı ve üçüncü ülkelere ortak tarife uygulandığı entegrasyon. Türkiye-AB Gümrük Birliği sanayi ürünlerini kapsar.
Gümrük BölgesiCustoms TerritoryGenel: Gümrük mevzuatının uygulandığı kara, deniz ve hava sahası; serbest bölgeler vergi ve önlemler bakımından bu bölgenin dışında sayılır. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Gümrük KıymetiCustoms ValueKıymet: Değer esaslı vergilerin hesaplanmasına esas alınan değer. Öncelikle işlem değeri yöntemiyle belirlenir, uygun değilse sıradaki yöntemlere geçilir. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Gümrük Kontrolü Altında İşlemeProcessing under Customs ControlGümrük rejimi: Yabancı eşyanın gümrük denetiminde işlenerek daha düşük vergili bir ürüne dönüştürülmesi ve vergilerin bu son ürün üzerinden alınması. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Gümrük MüdürlüğüCustoms OfficeKurum: Beyannamelerin tescil edildiği, eşyanın muayene ve gümrükleme işlemlerinin yürütüldüğü yerel gümrük birimi.
Gümrük MüşaviriLicensed Customs BrokerGenel: Yükümlüyü temsilen gümrük işlemlerini yürütme yetkisine sahip, izinli meslek mensubu. Dolaylı temsilde beyandan yükümlüyle birlikte sorumlu olur. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Gümrük RejimiCustoms ProcedureGümrük rejimi: Eşyanın gümrük açısından tabi tutulacağı hukuki çerçeve; serbest dolaşıma giriş, transit, antrepo, işleme rejimleri, geçici ithalat ve ihracat bunlardandır. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu(GTİP)Customs Tariff Statistical PositionGenel: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde eşyanın sınıflandırıldığı on iki haneli kod; vergi oranlarını, belge ve izin şartlarını belirler.
Gümrük TeminatıCustoms GuaranteeVergi: Doğmuş veya doğabilecek vergi borcunun ödenmesini güvenceye almak için nakit, banka teminat mektubu ya da benzeri araçlarla gümrüğe verilen güvence. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Gümrük Vergileri Ödenmiş Olarak Teslim(DDP)Delivered Duty PaidTeslim şekli: Satıcı malı alıcı ülkede belirlenen yere getirir, ithalat gümrüklemesini yapar ve vergileri öder. Satıcı açısından en yüksek yükümlülük içeren kuraldır. Dayanak: ICC Incoterms® kuralları
Gümrük VergisiCustoms DutyVergi: İthal edilen eşyadan gümrük tarife cetvelindeki oranlara göre alınan vergi. Oran eşyanın tarife pozisyonuna ve menşeine göre değişir. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Gümrük YükümlülüğüCustoms DebtVergi: Eşyanın ithalatı veya ihracatı nedeniyle doğan ve vergilerin ödenmesini gerektiren borç. Doğduğu an, uygulanacak oran ve kıymeti belirler. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Gümrükçe Onaylanmış İşlem veya KullanımCustoms-approved Treatment or UseGümrük rejimi: Eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması, serbest bölgeye konulması, yeniden ihracı, imhası veya gümrüğe terk edilmesi gibi seçeneklerin genel adı. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Gümrükte UzlaşmaCustoms SettlementVergi: Tarh edilen vergi ve cezalara ilişkin uyuşmazlığın, yükümlü ile idare arasında yargıya gitmeden görüşme yoluyla çözülmesi.

H

Hacimsel AğırlıkVolumetric WeightLojistik: Hafif ama hacimli gönderilerde navlun hesabında kullanılan, paket ölçülerinden türetilen ağırlık; fiili ağırlıktan büyükse esas alınır.
Hariçte İşleme Rejimi(HİR)Outward ProcessingGümrük rejimi: Yerli eşyanın işlenmek, onarılmak veya değiştirilmek üzere geçici olarak yurt dışına gönderilmesi ve dönüşte vergilerin tamamen ya da kısmen alınmaması. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Hava Yolu Konşimentosu(AWB)Air WaybillBelge: Hava taşımacılığında taşıma sözleşmesini ve malın teslim alındığını gösteren belge. Ciro edilemez, alıcı adına düzenlenir.
Her Taşıma Türüne Uygun KurallarRules for Any Mode of TransportTeslim şekli: Kara, hava, deniz ya da birden fazla taşıma türünde kullanılabilen EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU ve DDP kuralları.

I

Incoterms KurallarıIncoterms RulesTeslim şekli: Milletlerarası Ticaret Odasının yayımladığı, satıcı ile alıcı arasında teslim noktasını, masrafları ve riskin geçişini belirleyen standart teslim şekilleri. Güncel sürüm Incoterms 2020 olarak bilinir. Dayanak: ICC Incoterms® kuralları

İ

İdari Para CezasıAdministrative FineVergi: Gümrük mevzuatına aykırı beyan veya işlemler nedeniyle gümrük idaresince uygulanan para cezası. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
İhbar BankasıAdvising BankÖdeme: Akreditifin açıldığını ve şartlarını lehtara bildiren banka. Teyit vermedikçe ödeme sorumluluğu üstlenmez.
İhbar TarafıNotify PartyLojistik: Konşimentoda yer alan ve yük varış limanına ulaştığında taşıyıcının haber verdiği kişi; çoğunlukla alıcı veya gümrük müşaviridir.
İhracat Bedeli Kabul Belgesi(İBKB)Export Proceeds Acceptance CertificateÖdeme: İhracat bedelinin yurda getirilip bankaya bozdurulduğunu gösteren, bankaca düzenlenen belge. Bedel getirme yükümlülüğünün kapatılmasında kullanılır.
İhracat RejimiExport ProcedureGümrük rejimi: Serbest dolaşımdaki eşyanın ihracat mevzuatına uygun olarak gümrük bölgesinden kesin çıkışını sağlayan rejim. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
İlave Gümrük Vergisi(İGV)Additional Customs DutyVergi: Belirli ürünlerde, belirli menşelerden yapılan ithalatta gümrük vergisine ek olarak alınan vergi. Tercihli menşe kanıtlanırsa uygulanmayabilir.
İlişkili KişiRelated PersonsKıymet: Ortaklık, yönetim, aile veya kontrol bağı bulunan alıcı ve satıcı. İlişki fiyatı etkilemişse işlem değeri kabul edilmeyebilir.
İndirgeme YöntemiDeductive Value MethodKıymet: Eşyanın ithalattan sonra iç piyasada satış fiyatından kâr, genel gider, taşıma ve vergiler düşülerek gümrük kıymetine ulaşılması.
İşlem DeğeriTransaction ValueKıymet: Eşya satılırken fiilen ödenen veya ödenecek fiyata kanunda sayılan eklemelerin yapılmasıyla bulunan değer; kıymet belirlemede ilk ve temel yöntemdir. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
İthal LisansıImport LicenceBelge: Kota, izin veya kısıtlamaya tabi eşyanın ithalatı için yetkili kurumca verilen izin belgesi.
İzinli GöndericiAuthorised ConsignorGenel: Transit işlemlerini eşyayı gümrük idaresine sunmadan kendi tesisinde başlatabilen, yetki almış firma.

K

Kabul Kredili Ödeme(D/A)Documents against AcceptanceÖdeme: Alıcının belgeleri, vadeli bir poliçeyi kabul etmesi karşılığında teslim aldığı ödeme şekli. Bedel poliçenin vadesinde ödenir.
Karşılıklı AkreditifBack-to-Back Letter of CreditÖdeme: Aracı firmanın, lehine açılmış bir akreditifi teminat göstererek kendi tedarikçisi lehine açtırdığı ikinci akreditif.
Katma Değer Vergisi(KDV)Value Added TaxVergi: İthalatta gümrük kıymetine vergiler ve bazı giderler eklenerek bulunan matrah üzerinden alınan tüketim vergisi. Şartları varsa indirim konusu yapılabilir. Dayanak: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
Kayıtlı İhracatçı Sistemi(REX)Registered Exporter SystemMenşe: İhracatçıların bir veri tabanına kaydolarak menşe beyanını kendilerinin düzenlediği, belge yerine öz beyana dayalı menşe kanıtı sistemi.
Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu(KKDF)Resource Utilization Support FundÖdeme: Belirli kredili ithalat ve kredi işlemlerinden kesilen fon payı. Ödeme şekline ve vadeye göre doğup doğmadığı değiştiğinden güncel düzenlemeye bakılmalıdır.
Kırmızı HatRed LineGenel: Risk analizi sonucunda beyannamenin hem belge kontrolüne hem de eşyanın fiziki muayenesine yönlendirilmesi.
Kırmızı Şartlı AkreditifRed Clause Letter of CreditÖdeme: Lehtarın sevkiyattan önce, belgeleri ibraz etmeden bedelin bir kısmını avans olarak çekebilmesine izin veren akreditif.
Kıymet Bildirim FormuCustoms Value DeclarationKıymet: Gümrük kıymetine ilişkin unsurların, taraflar arasındaki ilişkinin ve eklemelerin beyan edildiği form; belirli durumlarda beyannameye eklenir.
Kombine Nomenklatür(KN)Combined NomenclatureGenel: Armonize Sistemi AB düzeyinde ayrıntılandıran sekiz haneli tarife nomenklatürü. İngilizce kısaltması CN'dir; Türk tarifesi de buna dayanır.
Komisyon ve Simsarlık ÜcretiCommissions and BrokerageKıymet: Alıcının ödediği satış komisyonu ve simsarlık giderleri gümrük kıymetine eklenir; alım komisyonu ise eklenmez.
KonsolidasyonConsolidationLojistik: Farklı göndericilere ait küçük yüklerin tek bir sevkiyatta birleştirilmesi; varışta ayrıştırılmasına dekonsolidasyon denir.
Konşimento(B/L)Bill of LadingBelge: Deniz taşımacılığında taşıyıcının malı teslim aldığını gösteren, taşıma sözleşmesini kanıtlayan ve malı temsil eden kıymetli belge.
KonteynerContainerLojistik: Farklı taşıma türleri arasında içindeki yük boşaltılmadan aktarılabilen, standart ölçülü taşıma kabı. Kuru, frigorifik, açık üstlü gibi tipleri vardır.
Konteyner Alıkoyma ÜcretiDetentionLojistik: Limandan çıkarılan konteynerin serbest süre içinde boş olarak taşıyıcıya iade edilmemesi hâlinde ödenen ücret.
Kontrol BelgesiControl CertificateBelge: İlgili kamu kurumunun, ithal edilecek eşyanın mevzuata uygunluğunu denetledikten sonra verdiği ve gümrük işlemlerinde aranan belge.
Korunma ÖnlemiSafeguard MeasureVergi: Ani ve önemli ithalat artışının yerli üretimi ciddi zarar tehdidiyle karşı karşıya bırakması hâlinde geçici olarak uygulanan ek vergi veya kota.
KümülasyonCumulationMenşe: Anlaşmaya taraf başka bir ülkenin menşeli girdilerinin, ürünün menşeinin belirlenmesinde yerli girdi gibi sayılması.

L

LehtarBeneficiaryÖdeme: Lehine akreditif veya teminat mektubu düzenlenen taraf; dış ticarette çoğunlukla satıcı ya da ihracatçıdır.

M

Maktu VergiSpecific DutyVergi: Eşyanın değerinden bağımsız olarak ağırlık, adet veya hacim gibi bir ölçü birimi başına sabit tutar şeklinde alınan vergi.
Mal Mukabili ÖdemeOpen AccountÖdeme: Satıcının malı ve belgeleri doğrudan alıcıya gönderdiği, bedelin sonradan havale edildiği ödeme şekli. Tahsilat riski tamamen satıcıdadır.
Masraflar ve Navlun Ödenmiş Olarak Teslim(CFR)Cost and FreightTeslim şekli: Satıcı varış limanına kadar navlunu öder, fakat risk mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Sigorta yaptırmak alıcının tercihine kalır. Dayanak: ICC Incoterms® kuralları
Masraflar, Sigorta ve Navlun Ödenmiş Olarak Teslim(CIF)Cost, Insurance and FreightTeslim şekli: Satıcı varış limanına kadar navlunu ve asgari teminatlı deniz sigortasını üstlenir; risk mal gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Deniz taşımalarına özgüdür. Dayanak: ICC Incoterms® kuralları
Mavi HatBlue LineGenel: Belirli ihracatçıların beyannamelerinin belge kontrolü ve muayene yapılmadan işleme alınıp sonradan kontrol edilmesi uygulaması.
MenşeOriginMenşe: Eşyanın ekonomik anlamda üretildiği ülke. Uygulanacak vergi oranını, ticaret politikası önlemlerini ve tercihli rejimlerden yararlanmayı belirler. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Menşe BeyanıStatement on OriginMenşe: İhracatçının fatura veya ticari belge üzerine belirlenmiş metni yazarak eşyanın tercihli menşeini beyan etmesi; fatura beyanı olarak da anılır.
Menşe Sonradan KontrolüVerification of OriginMenşe: İthalatçı ülke gümrüğünün, menşe belgesinin doğruluğunu ihracatçı ülke idaresi aracılığıyla sonradan sorgulaması.
Menşe ŞahadetnamesiCertificate of OriginBelge: Eşyanın hangi ülkede üretildiğini gösteren, genellikle ticaret ve sanayi odalarınca onaylanan belge. Tercihsiz menşein kanıtıdır.
Mikro İhracatMicro ExportGenel: Belirli değer ve ağırlık sınırlarının altındaki gönderilerin elektronik ticaret gümrük beyannamesiyle basitleştirilmiş şekilde ihraç edilmesi.
Milletlerarası Ticaret Odası(ICC)International Chamber of CommerceKurum: Incoterms, UCP ve URC gibi uluslararası ticaret kurallarını yayımlayan, dünya çapında iş dünyasını temsil eden kuruluş.
MuayenePhysical ExaminationGenel: Eşyanın beyanla uyumunu doğrulamak için gümrük görevlisince fiziki olarak incelenmesi; gerektiğinde numune alınabilir. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu

N

NavlunFreightLojistik: Malın bir yerden diğerine taşınması karşılığında taşıyıcıya ödenen ücret.
Navlunun Kıymete EklenmesiAddition of Transport CostsKıymet: Faturada yer almayan, eşyanın ithalat yerine kadar olan taşıma giderlerinin gümrük kıymetine dahil edilmesi. Varıştan sonraki taşıma ayrıca gösterilirse eklenmez.

O

Onaylanmış İhracatçıApproved ExporterMenşe: Gümrük idaresinden yetki alarak, dolaşım belgesi almadan fatura üzerinde menşe beyanı düzenleyebilen ihracatçı.
Ordino(D/O)Delivery OrderBelge: Taşıyıcı ya da acentenin, konşimento karşılığında malın alıcıya teslim edilmesi için liman veya antrepoya verdiği talimat belgesi.
Ortak Gümrük Tarifesi(OGT)Common Customs TariffGenel: AB'nin üçüncü ülkelere karşı uyguladığı ortak gümrük vergisi oranları. Türkiye Gümrük Birliği çerçevesinde sanayi ürünlerinde buna uyum sağlar.

Ö

Özdeş Eşyanın İşlem Değeri YöntemiTransaction Value of Identical GoodsKıymet: İşlem değeri kullanılamadığında, aynı ülkede üretilmiş ve her yönüyle aynı olan eşyanın kabul görmüş işlem değerinin esas alınması.
Özel Tüketim Vergisi(ÖTV)Special Consumption TaxVergi: Akaryakıt, taşıt, alkollü içki, tütün ve bazı lüks tüketim mallarının ithalatında veya ilk tesliminde bir kez alınan vergi. Dayanak: 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu
Özet BeyanSummary DeclarationBelge: Eşya gümrüğe getirildiğinde veya çıkarılırken taşıyıcı ya da temsilcisince verilen, yükün genel bilgilerini içeren beyan. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu

P

Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Sistemi(PEM)Pan-Euro-Mediterranean System of OriginMenşe: AB, EFTA, Türkiye, Batı Balkanlar ve Akdeniz ülkelerini kapsayan, ortak menşe kuralları ve çapraz kümülasyon imkânı sunan sistem.
Parsiyel Konteyner Yükü(LCL)Less than Container LoadLojistik: Birden fazla göndericinin küçük yüklerinin aynı konteynerde birleştirilerek taşındığı şekil; navlun genellikle hacim veya ağırlığa göre hesaplanır.
Peşin ÖdemeCash in AdvanceÖdeme: Alıcının mal bedelini sevkiyattan önce satıcıya gönderdiği ödeme şekli. Satıcı için en güvenli, alıcı için en riskli yöntemdir.
PoliçeBill of ExchangeÖdeme: Düzenleyenin, muhataba belirli bir tutarı belirli bir kişiye ödemesi talimatını verdiği kıymetli evrak. Kabul kredili işlemlerde vade aracı olarak kullanılır.
PrefinansmanPre-export FinancingÖdeme: İhracatçının, ileride elde edeceği ihracat bedeline dayanarak sevkiyattan önce yurt dışından ya da bankadan sağladığı döviz finansmanı.
Proforma FaturaProforma InvoiceBelge: Satış gerçekleşmeden önce teklif niteliğinde düzenlenen ön fatura. Akreditif açılışı ve bazı izin başvurularında kullanılır, gümrükte kesin fatura yerine geçmez.

R

RezervDiscrepancyÖdeme: İbraz edilen belgelerin akreditif şartlarıyla ya da birbiriyle uyuşmaması. Rezervli belgelerde banka ödeme yükümlülüğünden kurtulabilir.
Risk AnaliziRisk AnalysisGenel: Gümrük idaresinin beyan, firma ve eşya bilgilerine göre hangi işlemlerin nasıl kontrol edileceğini belirlemek için kullandığı değerlendirme süreci.
Risk DevriTransfer of RiskTeslim şekli: Malın kaybolması ya da hasar görmesi riskinin satıcıdan alıcıya geçtiği an. Incoterms kuralı bu noktayı belirler ve sigorta ihtiyacını doğrudan etkiler.
Ro-Ro Taşımacılığı(Ro-Ro)Roll-on Roll-off TransportLojistik: Tır, dorse veya taşıtların kendi tekerlekleri üzerinde gemiye girip çıktığı deniz taşımacılığı türü.
Rotatif AkreditifRevolving Letter of CreditÖdeme: Kullanıldıkça belirli koşullarla kendiliğinden yenilenen akreditif. Aynı alıcıya düzenli ve parçalı sevkiyat yapılan işlerde tercih edilir.
Royalti ve Lisans ÜcretiRoyalties and Licence FeesKıymet: İthal eşyayla ilgili olan ve satışın şartı olarak ödenen marka, patent veya know-how bedelleri; fiyata dahil değilse gümrük kıymetine eklenir.

S

Sağlık SertifikasıHealth CertificateBelge: Gıda veya hayvansal ürünlerin insan ve hayvan sağlığı açısından uygun olduğunu ihracatçı ülkenin yetkili otoritesince onaylayan belge.
Sarı HatYellow LineGenel: Beyannamenin fiziki muayene yapılmadan yalnızca belge kontrolüne yönlendirilmesi.
Serbest BölgeFree ZoneGümrük rejimi: Ülke içinde olmakla birlikte gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemleri bakımından gümrük bölgesi dışında sayılan, sınırları belirlenmiş alan. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Serbest Dolaşıma GirişRelease for Free CirculationGümrük rejimi: Yabancı eşyanın vergileri ödenip ticaret politikası önlemleri uygulanarak yerli eşya statüsü kazanması. Genel dildeki ithalatın gümrükteki karşılığıdır. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Serbest Ticaret Anlaşması(STA)Free Trade AgreementMenşe: Taraf ülkeler arasında menşeli ürünlerin ticaretinde gümrük vergilerini kaldıran veya azaltan anlaşma; her tarafın üçüncü ülkelere tarifesi kendine aittir.
Sigorta PoliçesiInsurance PolicyBelge: Nakliyat sigortasının kapsamını, teminat tutarını ve tarafları gösteren sözleşme belgesi. CIF ve CIP teslimlerde satıcı tarafından temin edilir.
Sigortanın Kıymete EklenmesiAddition of Insurance CostsKıymet: İthalat yerine kadar olan nakliyat sigortası bedelinin gümrük kıymetine dahil edilmesi. Sigorta yaptırılmamışsa idarenin uygulaması ayrıca incelenmelidir.
Soğuk ZincirCold ChainLojistik: Gıda, ilaç gibi ısıya duyarlı ürünlerin üretimden teslimata kadar belirli sıcaklık aralığında tutulmasını sağlayan lojistik süreç.
Son Çare YöntemiFall-back MethodKıymet: Diğer yöntemlerin hiçbiri uygulanamadığında, önceki yöntemlerin makul esneklikle uygulanmasıyla kıymetin belirlenmesi.
Sonradan KontrolPost-clearance AuditGenel: Eşya serbest bırakıldıktan sonra, beyanın doğruluğunun firma kayıtları ve ticari belgeler üzerinden denetlenmesi. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Sonraki Satış HasılatıSubsequent ProceedsKıymet: İthal eşyanın sonraki satışından veya kullanımından satıcıya doğrudan ya da dolaylı aktarılan gelir; gümrük kıymetine eklenmesi gerekir.
Stand-by AkreditifStandby Letter of CreditÖdeme: Asıl ödeme aracı olarak değil, borçlunun yükümlülüğünü yerine getirmemesi hâlinde devreye giren teminat niteliğindeki akreditif.
SübvansiyonSubsidyVergi: İhracatçı ülke hükümetinin üretim veya ihracata sağladığı, alıcıya fiyat avantajı yaratan mali katkı. Telafi edici vergiye konu olabilir.
SWIFT(SWIFT)Society for Worldwide Interbank Financial TelecommunicationÖdeme: Bankaların uluslararası ödeme ve akreditif mesajlarını standart formatta ilettiği küresel haberleşme ağı. Her bankanın kendine özgü bir SWIFT/BIC kodu vardır.

Ş

Şartlı Muafiyet SistemiSuspension SystemGümrük rejimi: Dahilde işlemede ithalat vergilerinin teminata bağlanarak askıya alındığı ve ihracat gerçekleştiğinde teminatın çözüldüğü yöntem.

T

Tahsiller İçin Tek Tip Kurallar(URC 522)Uniform Rules for CollectionsÖdeme: Vesaik mukabili ve kabul kredili tahsil işlemlerinde bankaların görev ve sorumluluklarını düzenleyen Milletlerarası Ticaret Odası kuralları.
Tam Konteyner Yükü(FCL)Full Container LoadLojistik: Bir konteynerin tamamının tek bir göndericinin yükü için kullanıldığı taşıma şekli.
Tamamen Elde Edilmiş ÜrünWholly Obtained ProductsMenşe: Tek bir ülkede yetiştirilen, çıkarılan veya yalnızca o ülkenin girdileriyle üretilen ürün; menşe o ülke kabul edilir.
TAREKS(TAREKS)Risk-based Trade Control SystemKurum: Ürün güvenliği ve teknik düzenlemelere uygunluk denetimine tabi ithalat ve ihracatın risk analizine göre elektronik ortamda yürütüldüğü sistem.
TAREKS Referans NumarasıTAREKS Reference NumberBelge: Ürün güvenliği denetimine tabi ithalatta, TAREKS üzerinden yapılan kontrolün olumlu sonuçlandığını gösteren ve beyannamede belirtilen numara.
TARIC(TARIC)Integrated Tariff of the European UnionGenel: AB'nin tarife, ticaret ve tarım önlemlerini tek veri tabanında toplayan entegre gümrük tarifesi; AB'ye ihracatta vergi ve önlemleri görmek için kullanılır. Dayanak: AB TARIC sorgulama
Tarım PayıAgricultural ComponentVergi: İşlenmiş tarım ürünlerinin ithalatında, içerdiği süt yağı, protein, nişasta ve şeker miktarına göre hesaplanan vergi unsuru.
Tarım ve Orman BakanlığıMinistry of Agriculture and ForestryKurum: Gıda, yem, bitki ve hayvansal ürünlerin ithalat ve ihracatında veteriner ve bitki sağlığı kontrollerini yürüten bakanlık.
Tarife KontenjanıTariff QuotaVergi: Belirli bir miktar veya değere kadar yapılan ithalata indirimli ya da sıfır vergi uygulanmasını öngören, dolduğunda normal vergiye dönülen düzenleme.
Tarife SınıflandırmasıTariff ClassificationGenel: Eşyanın nitelik, bileşim ve kullanım amacına göre gümrük tarifesinde doğru pozisyona yerleştirilmesi; vergi ve mevzuat sonuçlarının tamamı buna bağlıdır.
TasfiyeDisposal of GoodsGenel: Süresi içinde gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmayan ya da terk edilen eşyanın satış, imha veya kamu kurumlarına devir yoluyla elden çıkarılması.
Taşıma İşleri OrganizatörüFreight ForwarderLojistik: Göndericinin adına taşımayı planlayan, taşıyıcılarla anlaşan ve çoğunlukla belge ile gümrük süreçlerini de koordine eden lojistik firması.
Taşıma Ücreti Ödenmiş Olarak Teslim(CPT)Carriage Paid ToTeslim şekli: Satıcı varış yerine kadar taşıma ücretini öder, ancak risk mal ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde alıcıya geçer. Masraf ve risk noktaları farklıdır. Dayanak: ICC Incoterms® kuralları
Taşıma ve Sigorta Ücreti Ödenmiş Olarak Teslim(CIP)Carriage and Insurance Paid ToTeslim şekli: CPT'ye ek olarak satıcı, taşıma süresince alıcı lehine kapsamlı nakliyat sigortası yaptırır. Risk yine malın ilk taşıyıcıya tesliminde geçer. Dayanak: ICC Incoterms® kuralları
Taşıyıcıya Teslim(FCA)Free CarrierTeslim şekli: Satıcı ihracat işlemlerini tamamlayıp malı alıcının belirlediği taşıyıcıya belirlenen yerde teslim eder; risk bu anda alıcıya geçer. Her taşıma türünde kullanılabilir. Dayanak: ICC Incoterms® kuralları
Tedarikçi BeyanıSupplier's DeclarationBelge: Tedarikçinin, sattığı malın menşe statüsünü ihracatçıya bildirdiği beyan. İhracatçının menşe belgesi düzenlemesine dayanak olur.
Telafi Edici VergiCountervailing DutyVergi: Sübvansiyonlu ithalatın yerli üretim üzerindeki zararlı etkisini dengelemek amacıyla soruşturma sonucunda uygulanan ek vergi.
Tercihli MenşePreferential OriginMenşe: Serbest ticaret anlaşmalarında belirlenen kurallara göre kazanılan ve indirimli ya da sıfır vergiden yararlanmayı sağlayan menşe statüsü. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Tercihsiz MenşeNon-preferential OriginMenşe: Antidamping, ilave gümrük vergisi, kota ve istatistik gibi tercihli olmayan uygulamalarda esas alınan menşe. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Terminal Elleçleme Ücreti(THC)Terminal Handling ChargeLojistik: Konteynerin terminalde gemiye yüklenmesi veya gemiden indirilmesi ile saha içi hareketleri için alınan ücret.
Teslim YeriPlace of DeliveryTeslim şekli: Satıcının teslim yükümlülüğünü yerine getirdiği ve riskin alıcıya geçtiği yer. Bazı kurallarda masrafların bittiği varış yerinden farklıdır.
Teyit BankasıConfirming BankÖdeme: Amir bankanın talebiyle akreditife teyit ekleyen ve uygun ibrazda lehtara ödeme yapmayı ayrıca taahhüt eden banka.
Teyitli AkreditifConfirmed Letter of CreditÖdeme: Amir bankanın taahhüdüne ek olarak, genellikle satıcının ülkesindeki bir bankanın da ödeme sorumluluğunu üstlendiği akreditif. Ülke ve banka riskini azaltır.
TIR KarnesiTIR CarnetBelge: TIR sözleşmesine taraf ülkeler arasında mühürlü karayolu taşıtlarıyla yapılan transit taşımalarda tek bir belge ve teminatla geçişi sağlayan karne.
Ticaret BakanlığıMinistry of TradeKurum: Türkiye'de gümrük idaresini, dış ticaret politikasını, ithalat ve ihracat rejimlerini ve ürün güvenliği denetimlerini yürüten bakanlık. Dayanak: T.C. Ticaret Bakanlığı
Ticari FaturaCommercial InvoiceBelge: Satıcının alıcıya düzenlediği; malın tanımını, miktarını, birim fiyatını, toplam bedelini ve teslim şeklini gösteren belge. Gümrük kıymetinin temel kaynağıdır.
Ticari İşletmede Teslim(EXW)Ex WorksTeslim şekli: Satıcı malı kendi tesisinde ya da belirlenen yerde alıcının emrine hazır bulundurur; yükleme, ihracat işlemleri ve taşımanın tamamı alıcıya aittir. Satıcı açısından en az yükümlülük içeren kuraldır. Dayanak: ICC Incoterms® kuralları
Tolerans KuralıTolerance RuleMenşe: Ürün listesindeki şartı karşılamayan menşeli olmayan girdilerin, belirli bir değer sınırına kadar kullanılmasına izin veren esneklik kuralı.
Transit Refakat Belgesi(TRB)Transit Accompanying DocumentBelge: Elektronik transit beyanının kabulünden sonra çıktısı alınan ve eşyaya varış gümrüğüne kadar eşlik eden belge.
Transit RejimiTransit ProcedureGümrük rejimi: Eşyanın vergileri ödenmeden, gümrük gözetimi altında ülke içindeki bir noktadan diğerine ya da ülke üzerinden üçüncü bir ülkeye taşınması. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Transit SüresiTransit TimeLojistik: Yükün çıkış noktasından varış noktasına ulaşması için geçen süre; aktarma ve liman beklemeleri bu süreyi uzatabilir.
Türk EximbankExport Credit Bank of TürkiyeKurum: İhracatçılara kredi, alacak sigortası ve garanti programları sunan resmî ihracat kredi kuruluşu.
Türk Gümrük Tarife CetveliTurkish Customs Tariff ScheduleGenel: Eşyanın tarife pozisyonlarını ve bunlara uygulanan gümrük vergisi oranlarını gösteren cetvel; her yıl güncellenerek yayımlanır.
Türk Standardları Enstitüsü(TSE)Turkish Standards InstitutionKurum: Türk standartlarını hazırlayan, belgelendirme ve test hizmetleri veren kamu kurumu; bazı ithalat denetimlerinde de görev alır.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası(TCMB)Central Bank of the Republic of TürkiyeKurum: Para politikasını yürüten, döviz kurlarını ilan eden ve ihracat bedellerine ilişkin bazı düzenlemeleri yapan merkez bankası. Dayanak: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Türkiye İhracatçılar Meclisi(TİM)Turkish Exporters AssemblyKurum: İhracatçı birliklerinin çatı kuruluşu; sektörel temsil, ihracat verileri ve tanıtım faaliyetlerini yürütür.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği(TOBB)Union of Chambers and Commodity Exchanges of TürkiyeKurum: Ticaret ve sanayi odaları ile borsaların çatı kuruluşu; odalar menşe şahadetnamesi ve ATA karnesi gibi belgeleri düzenler.

U

Uluslararası Banka Hesap Numarası(IBAN)International Bank Account NumberÖdeme: Ülke kodu ve kontrol haneleri içeren, banka hesabını uluslararası düzeyde tek biçimde tanımlayan hesap numarası. Havalelerde hatalı yönlendirmeyi önler.
Uygunluk BelgesiCertificate of ConformityBelge: Bir ürünün ilgili teknik düzenleme veya standarda uygunluğunun yetkili bir kuruluşça doğrulandığını gösteren belge.

V

Vadeli AkreditifDeferred Payment Letter of CreditÖdeme: Uygun belgeler ibraz edildikten sonra ödemenin akreditifte belirlenen ileri bir tarihte yapıldığı akreditif. Alıcıya finansman imkânı sağlar.
Vesaik İbrazıPresentation of DocumentsÖdeme: Konşimento, fatura ve diğer belgelerin akreditif veya tahsil şartlarına göre bankaya sunulması. Süresinde ve eksiksiz ibraz ödemenin ön koşuludur.
Vesaik Mukabili Ödeme(D/P)Documents against PaymentÖdeme: Malı temsil eden belgelerin bankalar aracılığıyla gönderildiği ve alıcıya ancak bedeli ödediğinde teslim edildiği tahsil yöntemi.

Y

YardımlarAssistsKıymet: Alıcının satıcıya bedelsiz ya da düşük bedelle sağladığı kalıp, malzeme, tasarım veya mühendislik hizmeti gibi katkılar; değerleri kıymete eklenir.
Yeni Bilgisayarlı Transit Sistemi(NCTS)New Computerised Transit SystemGenel: Ortak transit rejiminde beyanların ve hareket bilgilerinin elektronik olarak gümrük idareleri arasında paylaşıldığı sistem.
Yeniden İhracatRe-exportGümrük rejimi: Ekonomik etkili bir rejim kapsamında ülkeye getirilmiş yabancı eşyanın tekrar yurt dışına çıkarılması.
Yerinde GümrüklemeLocal ClearanceGenel: Belirli şartları sağlayan firmaların eşyasının gümrük müdürlüğü yerine kendi tesislerinde gümrük işlemine tabi tutulması.
Yeşil HatGreen LineGenel: Beyannamenin belge kontrolü ve muayene yapılmadan işleme alınması; sonradan kontrol imkânı saklıdır.
Yeterli İşçilik veya İşlemeSufficient Working or ProcessingMenşe: İthal girdilerin, ürüne özgü listede yazılan kurallar karşılanacak düzeyde işlenmesi; bu durumda ürün işlemin yapıldığı ülke menşeini kazanır.
Yetersiz İşçilikInsufficient Working or ProcessingMenşe: Ambalajlama, etiketleme, basit montaj veya karıştırma gibi menşe kazandırmaya yetmeyen asgari işlemler.
Yetkilendirilmiş Yükümlü(YYS)Authorised Economic OperatorGenel: Güvenilirlik ve mali yeterlilik şartlarını karşılayarak gümrükte daha az kontrol ve basitleştirilmiş işlemlerden yararlanan firma statüsü; uluslararası adı AEO'dur. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Yirmi Fit Eşdeğer Birim(TEU)Twenty-foot Equivalent UnitLojistik: Konteyner kapasitesini ölçmek için kullanılan, yirmi fitlik standart konteyneri esas alan birim. Gemi ve liman kapasiteleri bu birimle ifade edilir.
Yükleme Limanı(POL)Port of LoadingLojistik: Yükün gemiye yüklendiği liman; konşimentoda ve akreditif şartlarında açıkça belirtilir.
YükümlüPerson LiableGenel: Gümrük vergilerini ödemek veya gümrük mevzuatından doğan diğer yükümlülükleri yerine getirmekle sorumlu kişi. Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu

Tanımlar genel bilgi amaçlıdır ve ithal360 tarafından yazılmıştır. Hukuki tanım için bağlantısı verilen resmî metin esastır.