İthalat süreci adım adım: müşavir, beyanname, ödeme

Süreç bir bakışta

İthalat, sipariş verilmeden başlayan ve eşya teslim alınınca biten bir zincirdir. Her adımda önceki adımda yapılan seçimlerin sonucu görülür; bu yüzden en çok iş, siparişten önceki hazırlıkta yapılır.

• Hazırlık: eşyayı tanımlama, GTİP'ini bulma, menşeini ve gerekli belgeleri araştırma.
• Maliyet hesabı: gümrük vergisi, KDV ve varsa diğer yüklerle toplam maliyeti bulma.
• Sipariş ve sözleşme: satış şartını (Incoterms) ve ödeme şeklini belirleme.
• Taşıma: eşyanın gümrüğe getirilmesi.
• Beyanname: gümrük müşaviri aracılığıyla gümrük beyannamesinin verilmesi.
• Gümrük işlemi: belge ve gerekirse fiziki kontrol, vergilerin ödenmesi.
• Teslim: eşyanın serbest dolaşıma girmesi ve teslim alınması.

Hazırlık: önce eşyayı tanıyın

İlk soru, ne ithal ettiğinizdir. GTİP'i bulmak, sonraki her adımı belirler: vergiler, ilave vergiler, damping gibi önlemler, gözetim ve gerekli belgeler buna bağlıdır. Menşeyi de baştan netleştirin; tercihli rejimden yararlanmak için belge istenebilir. Ardından toplam maliyeti ithal360 hesaplayıcısında, tarihe göre deneyin.

Gümrük müşaviri ne yapar?

Gümrük müşaviri, ithalatçı adına gümrük işlemlerini yürüten ve bu konuda yetkilendirilmiş meslek mensubudur. Gümrük beyannamesi, eşyanın sahibi ya da vekili tarafından verilir; uygulamada vekil çoğunlukla müşavirdir. Müşavir, beyannameyi hazırlar, belgeleri kontrol eder, sınıflandırma ve kıymet konularında danışmanlık yapar ve gümrük idaresiyle yazışır.

Müşavire verdiğiniz bilgi ve belgeler doğru olmalıdır. Beyandaki yanlışlıktan doğan yükümlülük hâlâ sizi ilgilendirebilir; bu yüzden müşavirinizle açık iletişim kurun ve beyanname içeriğini sevkiyattan önce birlikte gözden geçirin.

Gümrük beyannamesi ve belgeler

Beyanname elektronik ortamda verilir ve eşyayı, değerini, GTİP'ini, menşeini ve ilgili belgeleri bildirir. Genellikle şu belgeler istenir:

• Ticari fatura ve çeki listesi.
• Taşıma belgesi (deniz, hava ya da karayolu).
• Menşe ya da dolaşım belgesi, tercihli rejimden yararlanılacaksa.
• Eşyaya göre ek izin, uygunluk ya da gözetim belgeleri.

Gümrükte kontrol

Beyanname, risk analizine göre farklı kontrol düzeylerine ayrılır. Düşük riskli beyannameler doğrudan işleme alınabilir; diğerlerinde belge kontrolü, bazılarında ise fiziki muayene yapılır. Hangi düzeye düşeceğiniz önceden bilinemez. Bu yüzden belgeleri eksiksiz ve tutarlı hazırlamak süreyi kısaltır.

Ödeme şekilleri

Eşyanın bedelini satıcıya nasıl ödeyeceğiniz, satış sözleşmesinde belirlenir. Üç yaygın şekil şöyledir:

Açık hesap gibi başka şekiller de vardır. Hangi şeklin uygun olduğu tarafların birbirine güvenine, tutara ve ülkeye göre değişir; bankanızla birlikte karar verin.

Teslimden sonra

Eşya serbest dolaşıma girip teslim alındıktan sonra iş bitmez. Beyannameyi ve ekindeki belgeleri mevzuatta öngörülen süre boyunca saklayın; gümrük idaresi sonradan kontrol yapabilir. Ödediğiniz vergilerin muhasebe ve KDV kayıtlarına doğru işlendiğinden emin olun. Aynı eşyayı yeniden ithal edeceğiniz zaman bu kayıtlar ilk hazırlığınızın kaynağı olur.

Sık sorulan sorular