Yolcu beraberi eşya: muafiyet, kırmızı ve yeşil hat

Yolcu beraberi eşya nedir?

Yolcuların kendi kullanımları için getirdikleri ve ticari mahiyette olmayan kişisel eşya, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği'ndeki muafiyetler kapsamında vergisiz ya da basitleştirilmiş vergilendirmeyle serbest dolaşıma girer.

Miktar ve değer sınırlarını aşan ya da ticari nitelik taşıyan eşya ise vergilendirilir veya normal ithalat işlemine tabi tutulur. Belirleyici olan, eşyanın türü, miktarı ve kullanım amacıdır.

Kişisel eşya ve hediyelik eşya

Seyahat süresince kullanılacak giysi, kişisel bakım ürünleri, fotoğraf makinesi ve dizüstü bilgisayar gibi eşya, miktarı ticari amaç izlenimi vermiyorsa kişisel eşya sayılır. Bunlara ek olarak belirli bir değer sınırına kadar hediyelik eşya muafiyetten yararlanır.

Tütün mamulleri, alkollü içkiler, parfüm, kahve, çay ve çikolata gibi ürünlerde adet, hacim ya da ağırlık sınırları vardır. Gümrük girişindeki satış mağazalarından yapılan alışveriş için ayrıca sınır belirlenebilir.

Değer ve miktar sınırları ile yaş koşulları yönetmelik ve ilgili kararlarla belirlenir ve zaman zaman değişir. Seyahatten önce Ticaret Bakanlığının güncel yolcu bilgilendirmesine bakın.

Kırmızı hat, yeşil hat

• Yeşil hat, beyan edilecek eşyası olmayan yolcular içindir. Yeşil hattan geçmek, sınırların aşılmadığını beyan etmek anlamına gelir; denetimde fazlalık çıkarsa vergi ve ceza uygulanır.
• Kırmızı hat, muafiyet sınırını aşan, kısıtlı ya da beyanı gereken eşyası olanlar içindir. Vergiler burada hesaplanıp tahsil edilir.

Özel durumlar

• Cep telefonu: yolcu beraberinde yurt dışından getirilen telefonların Türkiye'deki hatlarla kullanılabilmesi için IMEI kaydı yaptırılması ve kayıt ücretinin ödenmesi gerekir; koşullar ve ücret dönemsel olarak güncellenir.
• Nakit para: belirli tutarın üzerindeki döviz ya da Türk lirası giriş ve çıkışta gümrüğe beyan edilmelidir.
• Kültür varlıkları, ilaç, bitki ve hayvansal ürünler ile silah ve benzeri eşya için özel izinler ya da yasaklar vardır.
• Ticari miktardaki eşya yolcu beraberinde gelse bile ticari ithalat hükümlerine tabidir; GTİP, kıymet ve vergiler normal usulle hesaplanır.

Seyahatten önce

• Yurt dışında aldığınız pahalı eşyanın faturasını ve ödeme kaydını saklayın; değer sorgulanırsa bu belgeler işinizi kolaylaştırır.
• Yanınızda götürüp geri getireceğiniz değerli eşyayı, gerekirse çıkışta gümrüğe kaydettirin; dönüşte yurt dışından alınmış sanılmasını önler.
• Tereddüt ettiğiniz bir eşya varsa yeşil hat yerine kırmızı hattı kullanın; beyan, sonradan çıkacak bir ceza riskinden her zaman daha ucuzdur.

Yerleşim yerini Türkiye'ye nakledenler

Yerleşim yerini Türkiye'ye nakleden kişilerin kullanılmış ev eşyası ve bazı koşullarla özel taşıtları da Gümrük Kanunu'ndaki muafiyetlerden yararlanabilir. Yurt dışında kalış süresi, eşyanın kullanılmış olması ve istenen belgeler gibi koşullar yönetmelikte ayrıntılı düzenlenmiştir.

Sık sorulan sorular